Alpkan Koç
Ankara’da 7-8 Temmuz tarihlerinde NATO Zirvesi düzenlenecek.
Dünyanın gözünün Ankara’da olacağı zirve öncesinde, önemli açıklamalar gelmeye devam ediyor.
Eski NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Türkiye’nin Lahey Büyükelçiliği ve Hollanda merkezli Clingendael Enstitüsünün ortaklaşa düzenlediği Lahey’den Ankara Zirvesi’ne: Dönüşen Küresel Güvenlik Ortamında NATO’nun Geleceği panelinin ardından, değerlendirmelerde bulundu.
İTTİFAK AVRUPA’YI KORUDU
NATO’nun kuruluşundan bu yana köklü dönüşümlerden geçtiğini ifade eden de Hoop Scheffer, İttifak’ın Soğuk Savaş boyunca ABD’nin şemsiyesi altında Avrupa’yı koruduğunu, ardından Berlin Duvarı’nın yıkıldığını ve Sovyetler Birliği’nin çöküşünün geldiğini hatırlattı.
De Hoop Scheffer, NATO’nun sınır ötesi operasyon kabiliyetine sahip anlamına gelen, seferi diye nitelendirdiği yapıya dönüştüğünü belirterek, Afganistan’a yapılan müdahalenin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararı kapsamında Uluslararası Güvenlik Destek Gücü (ISAF) adıyla komutası NATO’da olan bir misyon halini aldığını anımsattı.
“NATI 3.0’A DOĞRU İLERLİYOR”
Eski NATO Genel Sekreteri, “Bugün NATO, hibrit savaşlarda yapay zeka ortamında faaliyet gösteriyor, hibrit savaşlara hazırlanmalı. Dolayısıyla şu anda NATO 3.0’a doğru ilerliyor.” değerlendirmesinde bulundu.
De Hoop Scheffer, Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi’nden beklentilerini de dile getirdi.
“ANKARA ZİRVESİ, BİRÇOK KONUDA MUTABAKAT SAĞLAMALIDIR”
“Ankara Zirvesi, birçok konuda mutabakat sağlamalıdır ve inanıyorum ki sağlayacaktır.” görüşünü paylaşan de Hoop Scheffer, bunlardan birinin, İttifak üyelerinin mali yükümlülüklerini yerine getirmeleri olduğunun altını çizdi.
De Hoop Scheffer, geçen sene Lahey’de yapılan NATO Zirvesi’nde savunma harcamalarının yüzde 5’e çıkarılması taahhüdünü anımsatarak, Ankara’daki zirvede de bu yükümlülüğün gözden geçirileceğini vurguladı.
“NATO’NUN GÖREV TANIMINDA YER ALMIYOR”
Zirvede mali konuların yanı sıra Ukrayna’da devam eden savaşın ve Orta Doğu’daki gelişmelerin de ele alınacağını anlatan de Hoop Scheffer, “Orta Doğu’ya doğrudan müdahale etmek, NATO’nun görev tanımında yer almıyor ancak küresel güvenliğin bölünmez bir bütün olduğu gerçeği de yadsınamaz.” ifadesini kullandı.
“NATO, DAĞILMAYACAK”
De Hoop Scheffer, NATO’nun dağılacağı iddialarına ilişkin de şunları kaydetti:
“NATO, dağılmayacak. NATO, tarihi boyunca pek çok kez ağır hasta ya da ölü ilan edildi. NATO, elbette Çin veya Hint-Pasifik dahil dünyada olup bitenlerle siyasi olarak ilgileniyor. Bu durum, NATO’nun bu bölgelerde harekete geçeceği anlamına gelmez ancak güvenlik bölünmez bir kavramdır. Bana kalırsa NATO, Avrupalı müttefiklerin İttifak’ın savunma harcamaları konusunda çok büyük bir sorumluluk üstlenmesi şartıyla hayatta ve aktif olmaya devam edecek. Bu konuda nereden bakarsanız bakın, (ABD) Başkan (Donald) Trump haklı.”
De Hoop Scheffer, NATO için en büyük önceliğin Doğu kanadı olduğunu ancak İttifak’ın Güney kanadının da ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
“GÜNEY KANADI, TÜRKİYE AÇISINDAN ÖNEMLİ”
Eski Genel Sekreter, “Güney kanadı, Türkiye açısından önemli ve dolayısıyla NATO açısından da önem taşıyor.” ifadesini kullandı.
“TÜRKİYE’NİN EV SAHİBİ ROLÜNÜ ÜSTLENMESİNİN VAKTİ GELMİŞTİ”
Türkiye’nin 80 milyonu aşkın nüfusuna, daimi ordusuna ve NATO için sağladığı büyük katma değeriyle zirveye ev sahipliği yapmasının önemli olduğunu vurgulayan de Hoop Scheffer, “İstanbul’da, Türkiye’de katıldığım ilk zirve olan NATO 2004’ten sonra Türkiye’nin (NATO Zirvesi’ne) ev sahibi rolünü yeniden üstlenmesinin vakti çoktan gelmişti. Bu, Türkiye’nin sahip olduğu ciddiyetin, siyasi ve askeri ağırlığının bir kabulüdür.” dedi.
“TÜRKİYE, ÖNEMLİ BİR ROL OYNUYOR”
De Hoop Scheffer, NATO’nun Doğu kanadını ve genelde tüm kanatlarını savunma konusundaki kararlılığın artırılması gerektiğini belirterek “Bu konuda Türkiye, önemli bir rol oynuyor.” değerlendirmesinde bulundu.
“KOMUTA YAPISINDA AVRUPALILAŞMA GÖRÜYORUM”
NATO’nun geleceğine ilişkin görüşlerini de paylaşan de Hoop Scheffer, şunları kaydetti:
“NATO’daki senaryo, uzlaşmaya dayalı, Avrupa’daki NATO müttefiklerinin daha fazla sorumluluk üstlendiği bir senaryo olmalı. Başkan Trump, bu konuda haklı. Avrupalı müttefikler olarak çok daha fazlasını yapmalıyız. Dolayısıyla, NATO’nun komuta yapısında bir Avrupalılaşma görüyorum. Daha fazla Avrupalı göreceğiz. Avrupa, doğrudan ABD askeri desteği olmadan da kendini savunmak zorundadır, savunabilmelidir. Bu, ancak İttifak’ın sağladığı nihai nükleer garantinin yürürlükte kalmasıyla mümkündür. Bu garantinin devam edeceğine güvenim tam.”
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
