Alpkan Koç
İsrail’de yayımlanan Times of Israel gazetesinin İbranice servisi Zman Yisrael’de Nir Goldberg imzasıyla yayımlanan raporda, çatışmaların kamu harcamaları, ekonomik kayıplar ve ABD’den sağlanan destekler üzerindeki etkileri değerlendirildi.
SAVUNMA HARCAMALARI EN BÜYÜK KALEMİ OLUŞTURDU
Raporda, İsrail Merkez Bankası verilerine dayanılarak, çatışmaların İsrail hükümetine doğrudan maliyetinin 405 milyar şekeli aştığı ifade edildi.
Bu tutarın yaklaşık 243 milyar şekelinin savunma harcamalarından, 33 milyar şekelinin tazminat ödemelerinden, 57 milyar şekelinin çeşitli sivil harcamalardan ve 19 milyar şekelinin artan kamu borcuna ilişkin faiz giderlerinden oluştuğu kaydedildi.
Raporda, ABD’nin İsrail’e sağladığı silah, mühimmat ve askeri teçhizat desteğinin değerinin yaklaşık 26 milyar dolar olduğu belirtildi.
SAVAŞIN TOPLAM EKONOMİK MALİYETİ 700 MİLYAR ŞEKELE DAYANDI
Çatışmaların ekonomik etkilerinin yalnızca kamu harcamalarıyla sınırlı olmadığına dikkat çekilen raporda, Ekim 2023 ile 2025 sonu arasında İsrail ekonomisindeki üretim kaybının yaklaşık 177 milyar şekele ulaştığı, 2026 yılında yaşanan gelişmelerle birlikte bu rakamın 200 milyar şekeli aşabileceği değerlendirildi.
Rapora göre, hükümet harcamaları, ABD yardımları ve üretim kayıpları birlikte hesaplandığında çatışmaların toplam ekonomik maliyeti yaklaşık 700 milyar şekele ulaşıyor.
Söz konusu hesaplamaya, devlet tarafından karşılanmayan bireysel zararlar ve özel sektörün tüm kayıplarının dahil edilmediği belirtilen raporda, çatışmaların sürmesi halinde ekonomik yükün daha da artabileceği ifade edildi.
ARTAN HARCAMALAR VERGİ VE HAYAT PAHALILIĞINI YÜKSELTTİ
Raporda ayrıca artan kamu harcamalarının vergi artışlarını beraberinde getirdiği, hayat pahalılığını yükselttiği ve özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğu kaydedildi.
Değerlendirmede, 7 Ekim 2023’ten bu yana yaşanan çatışmaların ekonomik açıdan İsrail tarihinin en maliyetli askeri sürecini oluşturduğu ve etkilerinin uzun yıllar devam edebileceği belirtildi.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
