Alpkan Koç
ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran ile imzaladığı mutabakat ve bunun bölgesel dengelere etkisi, İsrail’de hem hükümet hem de muhalefet kanadında Washington’a yönelik eleştirilerin artmasına neden oldu. İsrail basınında yer alan değerlendirmelerde, anlaşmanın Tel Aviv üzerindeki siyasi ve askeri baskıyı artırdığı iddia edildi.
MUTABAKATTA LÜBNAN VE BÖLGESEL DENGELER VURGUSU
İsrail basınında yer alan iddialara göre ABD ile İran arasında 18 Haziran’da imzalanan elektronik mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere bölgedeki çatışmaların azaltılmasını, enerji hatlarının yeniden açılmasını ve bazı yaptırımların gevşetilmesini içeriyor.
Anlaşmanın, İsrail’in Lübnan’ın güneyindeki askeri varlığını doğrudan etkileyebilecek yeni diplomatik baskılara zemin hazırladığı ileri sürülüyor.
“AMERİKALILAR İRAN TARAFINCA KULLANILIYOR” İDDİASI
Eski Mossad Terörle Mücadele Daire Başkanı Oded Eilam, ABD’nin İran politikalarını sert sözlerle eleştirdi. Eilam, “Amerikalılar İranlılar tarafından adeta İran halısı gibi kullanılıyor” ifadelerini kullandı.
Eilam, ABD’nin İsrail’e Lübnan’dan çekilme yönünde baskı kurmaya başladığını da iddia etti.
“HİZBULLAH KRİZİ ÇÖZÜLMEDEN ÇEKİLME BASKISI”
İsrailli analist Yoni Ben Menahim ise ABD’nin Lübnan politikalarına ilişkin değerlendirmesinde, Washington’un İsrail’e Hizbullah’ın silahsızlandırılması konusu çözülmeden geri çekilme yönünde şartlar dayattığını öne sürdü.
Ben Menahim, ABD’nin İsrail’in kontrol ettiği bazı bölgelerden çekilme baskısını artırdığını ve bunun güvenlik dengelerini zayıflatabileceğini savundu.
LİBERMAN: “EN BÜYÜK SİYASİ FELAKET”
Muhalefetteki İsrail Evimiz Partisi lideri ve eski Savunma Bakanı Avigdor Liberman, ABD–İran mutabakatını İsrail açısından “tarihin en büyük siyasi felaketi” olarak nitelendirdi.
Liberman, İsrail’in dış politikada kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmesi gerektiğini savunarak, Washington ile Tahran arasındaki anlaşmanın Tel Aviv için ciddi bir kırılma yarattığını ifade etti.
“NETANYAHU BASKI ALTINDA” TARTIŞMALARI
İsrail Ordu Radyosu’na yansıyan değerlendirmelerde Liberman, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun ABD Başkanı Trump karşısında zor bir pozisyonda olduğunu ve İsrail’in karar alma kapasitesinin sınırlandığını ileri sürdü.
ESKİ BÜYÜKELÇİDEN UYARI: STRATEJİK İLİŞKİLER RİSK ALTINDA
İsrail’in eski Washington Büyükelçisi Mike Herzog ise yapılan sert açıklamaların ABD–İsrail ilişkilerine zarar verebileceği uyarısında bulundu.
Herzog, iki ülke arasındaki stratejik seviyenin gerilediğini belirterek, aşırı eleştirilerin diplomatik dengeleri daha da zayıflatabileceğini söyledi.
ABD-İRAN SÜRECİ VE İSRAİL’İN ENDİŞELERİ
İsrail’de yayın yapan i24 News’e göre, Tel Aviv yönetimi ABD ile İran arasında olası bir anlaşmanın bölgedeki İran ve Hizbullah etkisini güçlendirebileceğinden endişe ediyor.
Uzmanlar, İran’ın ekonomik yaptırımların hafiflemesi halinde askeri kapasitesini yeniden güçlendirebileceğini ve bunun bölgesel güvenlik dengelerini değiştirebileceğini değerlendiriyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
