Alpkan Koç
Enerji sektörü yenilenebilir enerji kaynakları ile şekillenmeye devam ediyor…
Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember, elektrik üretiminde kaynakların kullanımına ilişkin dikkat çeken bir rapor yayımladı.
Rapora göre, güneş ve rüzgar enerjisindeki güçlü büyüme, doğalgazın küresel elektrik sistemindeki rolünü azaltırken elektrik talebi son 25 yılda sanayileşme ve elektrifikasyonun etkisiyle iki kattan fazla artarak 2025’te 31 bin 774 teravatsaate ulaştı.
DOĞALGAZ KULLANIMI TARİHİ OLARAK EN DÜŞÜK SEVİYELERE İNDİ
Doğalgazın yeni elektrik talebini karşılama oranı ise tarihi olarak en düşük seviyelere indi.
Küresel talep artışında 2001-2005 döneminde yüzde 33 olarak hesaplanan doğalgazın payı, 2021-2025 döneminde yüzde 11’e geriledi.
TÜRKİYE DOĞALGAZ KULLANIMI AZALTAN ÜLKELERİN BAŞINDA GELİYOR
Küresel dönüşümün bir parçası olan Türkiye, doğalgazdan elektrik üretimini son 10 yılda 21 teravatsaat azaltarak en belirgin düşüşün yaşandığı ülkeler sıralamasında dördüncü oldu.
Bu sıralamada, Türkiye’nin önünde 80 teravatsaat düşüşle Japonya, 29 teravatsaat düşüşle Vietnam ve 25 teravatsaat düşüşle Brezilya yer aldı.
İTHAL GAZA BAĞIMLI EKONOMİLER
İthal gaza bağımlı ekonomilerde görülen bu eğilimin, fiyat oynaklığı ve enerji güvenliği risklerine karşı geliştirilen yapısal bir dönüşümün yansıması olduğu değerlendirildi.
Doğalgazın küresel elektrik üretimindeki payı ise 2020’de yüzde 23,9 seviyesindeyken 2025’te yüzde 21,8’e düştü.
GÜNEŞ ENERJİSİNE TALEP ARTTI
Aynı dönemde güneş enerjisinden elektrik üretimi 636 teravatsaat (yüzde 30) artış göstererek doğalgazdaki büyümenin 17 katına ulaştı ve küresel elektrik talebindeki artışın yaklaşık yüzde 75’ini tek başına karşıladı.
Doğalgazdan elektrik üreten 124 ekonominin 61’i üretimde zirve seviyesini geride bıraktı.
Bu durum, doğalgaz kullanımındaki düşüşün geçici bir dalgalanmadan çok yapısal bir dönüşümden kaynaklandığını ortaya koydu.
AVRUPA VE JAPONYA
Japonya’daki düşüşte nükleer santrallerin yeniden devreye alınması ve güneş enerjisi kapasitesindeki artış etkili olurken Birleşik Krallık, İspanya ve İtalya’da yenilenebilir enerji yatırımlarının güçlenmesi doğalgaz talebini azalttı.
2025 verilerine göre, ABD, Japonya, Almanya, Birleşik Krallık, İtalya, Kanada ve Fransa’dan oluşan G7 grubu genelinde ise yenilenebilir kaynaklardan elde edilen elektrik üretimi 2 bin 544 teravatsaat seviyesine ulaştı ve 2 bin 577 teravatsaat olan doğalgaz üretimini yakalamasına az kaldı.
RUSYA’NIN UKRAYNA’YI İŞGALİ GEÇİŞİN TEMEL UNSURU OLDU
Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle başlayan fiyat dalgalanmaları ve enerji güvenliği endişeleri, yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandıran temel unsurlar arasında yer aldı.
Rapora göre, 2026’da ABD-İsrail-İran gerilimi gibi jeopolitik aksaklıklar, ithal gaza dayalı sistemlerin risklerini bir kez daha ortaya koyarak bu dönüşümü daha da tetikledi.
Düşen temiz enerji maliyetleri ve enerji güvenliği kaygıları, doğalgazı küresel elektrik sisteminin ana yakıtı olmaktan uzaklaştırıyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
