Alpkan Koç
Son yıllarda Türkiye, savunma sanayisinde önemli bir dönüşüm yaşadı.
2000’lerin başından itibaren devlet destekli yoğun yatırımlar sayesinde, özellikle insansız hava araçları (İHA) ve silahlı drone teknolojilerinde dünya çapında önde gelen üreticilerden biri haline geldi.
SAVUNMA SANAYİİNDEKİ GELİŞME KÜRESEL ZEMİNDE DİKKAT ÇEKİYOR
Baykar, Türk Havacılık Uzay Sanayii (TUSAŞ) ve ASELSAN gibi firmalarla öne çıkan sektör, 2020’li yılların başında yaklaşık 3 milyar dolar seviyesinde olan savunma ve havacılık ihracatını hızla büyüttü.
2021’den 2025’e kadar savunma ihracatı üçe katlanarak yaklaşık 11 milyar dolara ulaştı.
Bu rakam, Türkiye’nin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 3,7’sini oluştururken, Avrupa ve ABD’ye yönelik ihracat aynı dönemde neredeyse dört katına çıktı.
Bu bağlamda Türkiye, ittifakın güneydoğu kanadındaki askeri gücünün yanı sıra hızla büyüyen savunma sanayisiyle de dikkat çekiyor.
TÜRKİYE YAKLAŞIK 40 ÜLKEYLE İHRACAT YAPIYOR
Reuters’ın haberine göre son yirmi yıldaki devlet yatırımları Türkiye’yi insansız hava araçları ve diğer askeri teçhizatın önemli bir ihracatçısı haline getirdi ve NATO üyesi ülke, Batı’nın yeniden silahlanması ve güvenlik ittifaklarının yeniden şekillenmesiyle birlikte bu ivmeyi daha da artırmayı hedefliyor.
Bir zamanlar yabancı silah üreticilerine büyük ölçüde bağımlı olan Türkiye, şimdi başta Körfez, Afrika, Asya ve Avrupa’nın bazı bölgeleri olmak üzere yaklaşık 40 ülkeye, birçok alıcının alternatiflere göre daha ucuz, daha hızlı teslim edilen ve daha uyarlanabilir olarak gördüğü silahlar tedarik ediyor.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Avrupa hükümetleri güvenlik bağımlılıklarını yeniden değerlendirirken ve ABD garantilerinin kalıcılığını sorgularken, birçok NATO müttefiki Türkiye’yi sadece ittifakın güneydoğu kanadında askeri bir kale olarak değil, aynı zamanda potansiyel bir sanayi ortağı olarak da görmeye başladı.
NATO ZİRVESİNİN SATIŞI VE ORTAKLIĞI GENİŞLETMESİ BEKLENİYOR
Ankara, önümüzdeki ay ABD Başkanı Donald Trump ve diğer NATO liderlerini ağırlayacağı zirvenin, özellikle Avrupa Birliği olmak üzere Batı pazarlarında silah satışlarını ve ortak üretimi genişletmeye yardımcı olacağını umuyor.
Türk firmaları burada, yalnızca üyelere özel savunma girişimleri ve daha geniş diplomatik anlaşmazlıklarla bağlantılı siyasi direniş de dahil olmak üzere yapısal engellerle karşı karşıya.
2021’DEN BU YANA SAVUNMA İHRACATI ÜÇ KATTAN FAZLA ARTTI
Ukrayna güçleri tarafından kullanılan yüksek profilli silahlı insansız hava araçları da dahil olmak üzere Türk savunma ihracatının 2021’den bu yana üç kattan fazla artarak geçen yıl 10 milyar dolara ulaştığını ve büyük gelişmekte olan piyasa ekonomisinin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 3,7’sini oluşturduğunu gösteriyor.
Aynı dönemde Avrupa ve ABD’ye yapılan ihracat neredeyse dört katına çıkarak 5,6 milyar dolara ulaştı.
Grafik, Türkiye’nin 2021-2025 yılları arasındaki savunma ve havacılık ihracatının bölgesel dağılımını gösteriyor.
SAVAŞ TEHDİTLERİ VE FIRSATLARI
Türkiye, savunma ihracatını iki yıl içinde ikiye katlamayı hedefliyor.
Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre bu, borçlarını azaltmak ve daha fazla kalkınmayı finanse etmek için hayati önem taşıyan gelirler sağlayabilir.
Bu bilgi, şirketin Pazartesi günü yaptığı açıklamada yer aldı.
Kuzeyde Ukrayna ve güneydoğuda İran olmak üzere iki büyük çatışmanın ortasında yer alan Türkiye’nin kendi güvenliği de tehlikede; zira hava savunması, jet ve tank motorları alanındaki eksiklikleri ticaret ve teknoloji anlaşmalarıyla giderilebilir.
NATO ZİRVESİ GÖSTERİMİ
Türkiye, dünya genelinde kullanılan silahlı insansız hava araçlarının yaklaşık %65’ini tedarik ediyor ve önemli bir mühimmat ihracatçısı.
Ayrıca fırkateyn, uçak gemisi, hava savunma sistemleri ve zırhlı araçlar üretiyor veya üretmeyi planlıyor.
Endonezya geçen yıl, geliştirme aşamasında olan 48 Türk savaş uçağı satın alacağını açıklamıştı.
SAVUNMA SEKTÖRÜ NATO’NUN ODAĞINDA OLACAK
Türk yetkililer, savunma sektörünün 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da yapılacak NATO toplantısında odak noktası olacağını söylüyor.
İttifak Genel Sekreteri Mark Rutte, orada planlanan savunma sanayi forumunun NATO’nun bugüne kadarki en kapsamlı forumu olacağını belirtti.
KÜRESEL HARCAMA ÇILGINLIĞI
Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü’ne göre, küresel askeri harcamalar 2025 yılına kadar olan beş yılda yüzde 24 artarak yaklaşık 2,9 trilyon dolara ulaştı; bu artışın yüzde 75’i Avrupa’da gerçekleşti.
Aynı dönemde, Türkiye Savunma Ajansı finanse ettiği Ar-Ge projelerinin sayısını ikiye katlayarak bin 400’ün üzerine çıkardı.
Kaynak: REUTERS
