Alpkan Koç
Nijerya Katı Mineraller Geliştirme Bakanı Oladele Henry Alake, Türkiye ile Nijerya arasındaki enerji işbirliğini ve iki ülke arasında madencilik alanında geçen ay imzalanan mutabakat zaptını değerlendirdi.
Nijerya Cumhurbaşkanı Bola Ahmed Tinubu’nun ocakta Türkiye’ye gerçekleştirdiği ziyarette iki ülke arasında farklı alanlarda birçok anlaşmanın imzalandığını anımsatan Alake, o tarihten bu yana Nijerya’dan birçok üst düzey yetkilinin anlaşmaları geliştirmek için Türkiye’yi ziyaret ettiğini söyledi.
“44’TEN FAZLA KRİTİK MİNERAL KEŞFETTİK”
Alake, madencilik alanındaki işbirliğini geliştirmeyi hedefleyen mutabakat zaptının ‘Türkiye ile Nijerya arasındaki mevcut ilişkiyi daha da güçlendirmek için’ imzalandığını dile getirdi.
Nijerya’nın geniş topraklara sahip olmasına rağmen bu toprakların yalnızca çok küçük bir kısmında maden araması yapıldığını vurgulayan Alake, şöyle konuştu:
“Daha fazla arama yapılmasına ihtiyaç var. Gerçekleştirilen aramaların sadece yüzde 5’inde bile lityum, kobalt, nikel, kalay, tantal gibi küresel temiz enerji dönüşümü için gerekli mineraller ve nadir toprak elementleri dahil 44’ten fazla kritik mineral keşfettik.
Türkiye de enerji güvenliği ve tedarik zincirinin çeşitlendirilmesini hedefliyor. Nijerya, bu tedarik zincirine katkı sağlamak için son derece güvenilir ve güvenli bir ortam sunuyor. Bu da anlaşmanın maddelerinden biridir.”
“NİJERYA, TÜRKİYE’DEN TEKNOLOJİK AÇIDAN BÜYÜK FAYDA SAĞLAYABİLİR”
Alake, bir diğer odak konusunun ise kapasite geliştirme olduğunu belirterek, şunları kaydetti:
“Teknoloji transferine ihtiyacımız var. Türkiye, teknolojik olarak gelişmiş ve kadim bir ülke. Nijerya bu ilişkiden yararlanarak Türkiye’den teknolojik açıdan büyük fayda sağlayabilir. Dolayısıyla yatırım söz konusu.
Türkiye madencilik sektörüne yatırım yapmakla ilgileniyor. Nijerya da madencilik sektöründe sorumlu yatırımlara kapılarını açmaya hazır ve istekli.
Türk özel sektörü Nijerya’ya geldiğinde ekipmanlarını, uzmanlıklarını, teknolojilerini ve Nijeryalı teknik profesyoneller için eğitimlerini ülkeye getirecek. Kapasite geliştirme dediğimiz şey bunların tümünü kapsıyor.”
“HAM CEVHERLERİN SÖMÜRÜLMESİNE DAYALI ESKİ MODELDEN UZAKLAŞIYORUZ”
Nijerya’nın yerel katma değer politikasına da dikkati çeken Alake, şöyle devam etti:
“Bu, madencilik sektörüne girdiğinizde önceliğin yerelde üretim veya işleme yapılması ve yerel ekonomiye değer katılması olduğu anlamına gelir.
Ham cevherlerin çıkarılmasına ve sömürülmesine dayalı eski modelden uzaklaşıyoruz.
Yerel katma değer eklendiğinde, ürün ihraç edilse bile daha yüksek değer ve gelir elde eder. Bu, hem yatırımcı hem de Nijerya için kazan-kazan niteliğinde bir durum.”
Alake, madencilikte çevre koruma ve sürdürülebilirlik konularının da mutabakat zaptında yer aldığı bilgisini paylaşarak, şunları söyledi:
“İmzaladığımız mutabakat zaptı, madencilik yatırımı, teknoloji transferi, kapasite geliştirme, finansman, doğrudan yabancı yatırım ve çevresel sürdürülebilirlik gibi kapsamlı alanları kapsıyor. Bunların hepsi enerji güvenliği için. Türkiye ile Nijerya için karşılıklı fayda sağlayacak.”
“LİSANSLAMA SÜREÇLERİMİZİ DİJİTALLEŞTİRDİK”
Yatırımcılara yönelik düzenlemelere de değinen Alake, şu değerlendirmede bulundu:
“Doğrudan yabancı yatırımı istiyoruz. Nijerya’da ve madencilik sektöründe yatırımcılar için elverişli bir ortam oluşturmak amacıyla politika reformları ve girişimler hayata geçirdik. İşletme ortamını iyileştirdik.
Lisanslama süreçlerimizi dijitalleştirdik. Böylece artık maden ruhsatlarını almak daha kolay.
Kimseye ihtiyaç duymadan, sadece sistemimize girerek tüm gereklilikleri görebiliyorsunuz ve bunları çevrimiçi olarak yerine getirdiğinizde hiçbir zorluk yaşamadan lisans alabiliyorsunuz. Bu, yatırımcıları teşvik etmek için yapıldı.”
“FİNANSAL İŞLEYİŞ SORUNSUZ GERÇEKLEŞİYOR”
Alake, Cumhurbaşkanı Tinubu döneminde ülkenin finansal işleyişinin geliştirildiğine dikkati çekerek, şu bilgiyi paylaştı:
“Daha önce yatırımcıların karlarını ülke dışına çıkarması zordu. Ancak şimdi, cumhurbaşkanımızın kurduğu finansal mekanizma sayesinde yatırımcılar tüm vergisel yükümlülüklerini ve teliflerini ödedikten sonra karlarının tamamını sorunsuz şekilde ülke dışına transfer edebiliyor.”
“MADEN YATIRIMLARI KARŞILIKLI FAYDA SAĞLIYOR”
Afrika’da madenciliğin genellikle güvenlik sorunlarıyla ilişkilendirildiğini ve bunun çoğunlukla dış kaynaklı yaklaşımlardan kaynaklandığını aktaran Alake, bu nedenle yasa dışı madencilikle mücadeleye odaklanan özel bir güvenlik birimi kurduklarını, böylece yatırımcılar için daha güvenli bir çalışma ortamının amaçlandığını ifade etti.
Alake ayrıca, maden yatırımlarının yerel topluluklara yönelik sosyal sorumluluk uygulamalarıyla desteklendiğini ve bu durumun karşılıklı fayda sağladığını söyledi.
“ORTAK ÇALIŞMA GRUBU KURDUK”
Kazan-kazan temeline dayalı gerçek bir ortaklık modeli istediklerinin altını çizen Alake, “Ortaklık istiyoruz. Bu ortaklıkların, kaynakların yalnızca çıkarılmasına dayanan eski modelden uzaklaşarak daha adil ve karşılıklı fayda sağlayan bir modele geçmesi gerekiyor.” dedi.
Alake, Türkiye ile varılan işbirliği anlaşması gibi somut adımlar atmak istediklerini belirterek, şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye Enerji Bakanı ile birlikte tüm bu anlaşmaların hızla uygulanması konusunda mutabık kaldık. Ortak çalışma grubu kurduk. Türk tarafında teknik bir grup ve Nijerya tarafında teknik bir grup, tüm bu maddelerin uygulanması için çalışıyor.”
“DÜNYA HİDROKARBONLARDAN UZAKLAŞIP TEMİZ ENERJİYE YÖNELİYOR”
Nijerya’nın bölgesel bir lityum merkezi olarak konumlanma hedefine ilişkin de konuşan Alake, sözlerini şöyle tamamladı:
“Lityum, kobalt, nikel, kalay ve bakır gibi kritik metallerin büyük yataklarına sahibiz. Bunlar temiz enerji dönüşümü için gerekli tüm kritik madenler. Dünya hidrokarbonlardan uzaklaşıp temiz enerjiye yöneliyor.
Bu geçişi sağlayan ise bu mineraller. Bunlar, bataryalar, yenilenebilir teknolojiler, elektrikli araçlar, tüm bunlar için gerekiyor.
Lityum bu açıdan çok kritik ve bizde büyük rezervler var. Türk yatırımcıları davet ettik. Sorumlu bir şekilde yapıldığı sürece hala değerlendirilecek çok büyük potansiyel var.”
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
