Alpkan Koç
Washington-Tahran müzakerelerinde üzerinde en çok tartışılan başlıklardan biri İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na göre İran’ın elinde yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum var.
URANYUM MESELESİ GÜNDEMDE
Bu uranyumun yaklaşık 10 nükleer bomba yapmaya yeteceği tahmin ediliyor.
ABD ve İsrail’in en büyük endişesi de İran’ın nükleer bomba yapabilecek kapasiteye sahip olması.
ABD Başkanı Donald Trump defalarca İran’ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceklerini dile getirdi.
İRAN’IN URANYUMU NEREDE TUTTUĞU MUAMMA
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun büyük bir kısmını, yüksek ihtimalle, İsfahan nükleer kompleksinin yakınlarında, yer altında saklamaya devam ettiğini söyledi.
Bu malzemenin nükleer silahta kullanılabilir hale gelmesi için yalnızca birkaç haftanın yeteceği belirtiliyor.
Washington merkezli, Amerika Yahudi Ulusal Güvenlik Enstitüsü’nün analizine göre uranyum İsfahan’da dağın derinliklerine gömülmüş durumda ve muhtemelen ABD’nin sığınak delici bombaların menzilinin ötesinde bulunuyor.
Geçtiğimiz yıl 12 gün süren savaşta İsfahan Nükleer Tesisi ABD uçaklarının sığınak delici bombalarının hedefi olmuştu.
Washington yönetiminin bu uranyumu ele geçirmek için planları daha önce kamuoyuna yansısa da henüz bu planların hiçbiri uygulamaya konmadı.
Zira olası bir ABD operasyonu büyük riskler barındırıyor.
MÜZAKERELERİN ANA KONUSU NÜKLEER STOK
Trump yönetimi İran’ın elindeki nükleer malzemeyi, Tahran yönetimine verilecek teşvikler karşılığında teslim etmeye ikna etmeye yönelik diplomatik çabalara yoğunlaşmış durumda.
ABD diplomasiye yoğunlaşmış olsa da İran’ın nükleer tesislerini korumaya çalıştığı uydu fotoğraflarına yansıyor.
Geçen yıl hasar gören İsfahan tünel girişlerinin yeniden toprakla kapatılarak kamufle edildiği görülüyor.
Ayrıca Fordo ve Natanz yakınlarındaki Kazma Dağı yeraltı tesislerinin çevresine yeni askeri bariyerler, güvenlik duvarları ve olası bir kara operasyonunu yavaşlatacak engeller inşa edildiği de uydu fotoğraflarına yansımış durumda.
İSFAHAN, NATANZ VE FORDO
Zenginleştirilmiş uranyumun İsfahan, Natanz ve Fordo’ya ek olarak bilinmeyen ayrı bir yerde saklanması da ihtimal dahilinde.
Uzmanlar, bunun hükümetin işbirliği olmadan İran’ın stoğunun geri alınmasını veya imha edilmesini daha da zorlaştırabileceğini söylüyor.
Analistler Tahran yönetiminin elindeki nükleer stoğu taşınabilir tüplere bölerek ülkenin dört bir yanına dağıtmış olabileceğini belirtiyor.
Kaynak: REUTERS
