Alpkan Koç
İran ile ABD arasında olası bir anlaşmaya yönelik diplomatik temasların sürdüğü bildirildi.
Tahran’dan yapılan açıklamalarda, mutabakat metninin henüz nihai haline ulaşmadığı ifade edildi.
İran Devlet Televizyonu’na konuşan Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Washington yönetimiyle yürütülen diplomatik temaslara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Görüşmelere değinen Arakçi, net bir sonuca ulaşılmadan kesin bir hüküm verilemeyeceğini vurguladı.
İranlı bakan, mevcut süreçte özellikle medyada yer alan iddiaların, resmiyet kazanana kadar spekülasyondan ibaret olduğuna dikkati çekti.
ABD’DEN YENİ SALDIRI
Amerikan Merkez Kuvvetleri Komutanlığı CENTCOM’un ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından açıklama yapıldı.
Açıklamada, İran’ın Keşm Adası ve Goruk bölgesinde yer alan radar ve İHA komuta kontrol merkezlerine hafta sonu saldırılar düzenlendiği belirtildi.
ABD’ye ait bir MQ-1 tipi İHA’nın “uluslararası suların üzerinde uçuş yaptığı sırada” İran tarafından düşürülmesi nedeniyle bu saldırıların gerçekleştiğine işaret edilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“”ABD savaş uçakları da hızla karşılık vererek, İran hava savunmasını, bir yer kontrol istasyonunu ve bölgesel sulardan geçen gemiler için açık tehdit oluşturan 2 İHA’yı etkisiz hale getirdi.””
Açıklamada, İran’a saldırılarda ABD güçlerinden can kaybı yaşanmadığı kaydedildi.
İRAN YANIT VERDİ
İran’ın bu saldırılara yanıtı gecikmedi. İran ordusu Kuveyt’teki ABD üslerini hedef aldı. Kuveyt’te de ülke genelinde sirenler çaldı.
Kuveyt Ordusu, hava savunma sistemlerinin İHA ve füze saldırılarına müdahale edildiğini duyurdu. Ülke genelinde sirenler çaldı.
İran Devrim Muhafızları, Sirik Adası’ndaki telekom kulesinin ABD tarafından vurulmasına misilleme olarak bir ABD üssünün hedef alındığını açıkladı.
“İRAN HALKININ HAKLARI GÜVENCE ALTINA ALINANA KADAR HİÇBİR ANLAŞMAYI ONAYLAMAYACAĞIZ”
İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile devam eden müzakerelere ilişkin, “İran halkının hakları güvence altına alınana kadar hiçbir anlaşmayı onaylamayacağız.” dedi.
Kalibaf ayrıca, “düşmanın” savaşın yeni aşamasında ekonomik baskı ve medya üzerinden propaganda yolu ile milli birliği bozmaya çalıştığını ancak bunun “boş bir hayal” olduğunu söyleyerek, mücadelenin “askeri alanda, sokakta, diplomaside ve halka hizmette” devam ettiğini belirtti.
İngiliz basınından dikkat çeken analiz: Asıl tehdit ABD ve İsrail
‘’AŞIRI TALEPLER KARŞISINDA SAVAŞACAĞIZ”
İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Muhammed Ekberzade, ABD’nin İran’la savaşında bataklığa saplandığını belirterek, “Düşmanın aşırı talepleri karşısında savaşacağız. İran, Hürmüz Boğazı’nın yeni yönetim düzeninden bir adım geri atmayacak.” dedi.
Ekberzade, İran Silahlı Kuvvetleri’nin ülke savunması için eli tetikte hazır beklediğini dile getirerek, “Bugün kendi askerlerinin canını korumak için kiralık unsurlar kullanıyorlar. Ancak İran’ın füzelerinin Kuveyt, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki üsleri menziline alıp güvensiz hale getirdi ve bunu da gördüler.” ifadesini kullandı.
Ülkesinin savaş alanında olduğu gibi diplomasi alanında da geri adım atmayacağına vurgu yapan Ekberzade, ABD’nin bölgedeki hükümranlığının sona erdiğini iddia etti.
ANLAŞMANIN GEÇERSİZ SAYILMA İHTİMALİ VAR
İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’nda yer alan haberde, İran ile ABD arasındaki olası mutabakat zaptının geçersiz kalma ihtimali bulunduğu belirtildi.
Haberde, İran ile ABD arasında olası mutabakat zaptı için taraflar arasında mesaj alışverişinin devam ettiği ancak şu ana kadar mutabakat zaptı metninin son şekline kavuşmağı ifade edildi.
Ayrıca, tarafların karşılıklı olarak metin üzerinde düzeltme önerileri sunduğu ve olası mutabakat zaptının geçersiz kalma ihtimalinin de söz konusu olduğu kaydedildi.
İran’ın yer altı füze üslerinde yeniden hareketlilik: Kullanıma açılıyorlar
‘’PEZEŞKİYAN İSTİFA ETTİ” İDDİASI YALANLANDI
İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi İletişim Dairesi Başkan Yardımcısı Mehdi Tabatabai, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın istifa ettiği yönündeki iddiaları yalanladı.
Pezeşkiyan’ın halka hizmet etme noktasında geri adım atmayacağını belirten Tabatabai, Cumhurbaşkanı’nın istifa ettiği yönündeki iddiaları yalanlayarak söz konusu iddiaları bazı yabancı medya kuruluşlarının oyunlarının devamı olarak nitelendirdi.
Tabatabai, İran halkının birlik ve beraberlik konusunda geri adım atmayacağını ve İranlıların milli birliğini yok etme arzusunu yine “mezara” götüreceğini kaydetti.
‘’TRUMP DEĞİŞİKLİK İSTEDİ” İDDİASI
Diğer yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın , ABD ile İran arasında müzakere edilen anlaşma taslağında bazı maddelerin değiştirilmesini istediği iddia edildi.
Axios haber platformuna konuşan ABD’li yetkililere göre Trump, cuma günü Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda düzenlenen toplantıda, ABD heyeti ile İranlı yetkililer arasında üzerinde uzlaşı sağlanan anlaşma taslağına ilişkin değişiklik taleplerinde bulundu.
Yetkililer, Trump’ın anlaşmanın kısa süre içinde sonuçlanmasını istediğini ancak özellikle İran’ın nükleer materyalleriyle ilgili maddelerin daha güçlü hale getirilmesini talep ettiğini öne sürdü.
Trump’ın taleplerinin taraflar arasında birkaç gün sürebilecek yeni bir müzakere süreci başlattığını kaydeden yetkililer, Trump’ın özellikle zenginleştirilmiş uranyumun kontrol altına alınması ve bunun zamanlamasına ilişkin maddelerde daha fazla ayrıntı istediğini söylediği iddia etti.
Yetkililer, ayrıca Trump’ın, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin ifadelerde de değişiklik talep ettiğini savunarak, İran tarafının değişiklik taleplerine yaklaşık üç gün içinde yanıt vermesinin beklendiğini belirtti.
NYT: TRUMP, İRAN’A SERT ŞARTLAR İÇEREN REVİZE TEKLİF GÖNDERDİ
New York Times’ın (NYT) haberine göre de Trump, savaşı sona erdirecek anlaşma çabaları kapsamında İran’a daha sert şartlar içeren revize edilmiş anlaşma taslağı gönderdi.
İsmi verilmeyen yetkililer, Trump’ın, taslak anlaşmanın bazı unsurlarını değiştirdikten sonra yeniden Tahran’ın değerlendirmesine sunduğunu ileri sürdü.
Yetkililer, Trump’ın, İran’a ait varlıkların dondurulmasının kaldırılmasını içerebilecek maddelerden rahatsızlık duyduğunu savunarak, başkanın, Pakistanlı yetkililer dahil çeşitli arabulucular üzerinden yürütülen görüşmelerde İran’ın yanıt verme hızından rahatsız olduğunu ifade etti.
HÜRMÜZ’DE SON DURUM
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukası kapsamında bugüne kadar rotası değiştirilen gemi sayısının 118’e ulaştığını bildirdi.
Açıklamada İran’a yönelik deniz ablukası kapsamında 31 Mayıs itibarıyla İran limanlarına girmeye ya da bu limanlardan çıkmaya çalışan 118 ticari geminin rotasının değiştirildiği ve 5 geminin de devre dışı bırakıldığı bilgisi paylaşıldı.
ABD, 13 Nisan’dan bu yana İran’a yönelik deniz ablukası uyguluyor.
ABD VE İSRAİL’İN İRAN’A SALDIRILARI
Kriz, Donald Trump’ın 2018 yılındaki ilk başkanlık döneminde ABD’yi İran nükleer anlaşmasından tek taraflı olarak çekmesiyle başladı. Trump’ın Tahran’a yönelik uyguladığı “maksimum baskı” ve ağır ekonomik yaptırımlar, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini hızlandırmasına yol açtı.
İki ülke arasındaki gerilim, Trump’ın 2025’te yeniden başkan seçilmesinin ardından diplomatik bir çıkmazdan doğrudan askeri çatışmaya evrildi. 2026 Şubat’ta ABD ve İsrail’in müzakereler yapılmasına rağmen İran’a düzenlediği büyük hava operasyonunda İran dini lideri Ali Hamaney öldürülünce ipler tamamen koptu.
Bu ağır darbeye misilleme yapan İran, küresel petrol ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı’nı ulaşıma kapattı. ABD ise Nisan 2026’da misilleme olarak İran limanlarına yönelik devasa bir deniz ablukası başlatarak dünya genelinde büyük bir enerji krizini tetikledi.
Daha sonra taraflar, nihayetinde Pakistan’ın arabuluculuğuyla geçici bir ateşkes ilan ederek müzakere masasına oturmayı kabul etti.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
