Alpkan Koç
Avustralya, “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen perflorlu ve poliflorlu alkil maddeler (PFAS) nedeniyle çevresel kirliliğe yol açtığı gerekçesiyle ABD merkezli kimya devi 3M şirketine karşı büyük çaplı bir tazminat davası başlattı. Hükümet, yangın söndürme köpüklerinde kullanılan bu maddelerin uzun yıllar boyunca ciddi çevresel ve sağlık riskleri oluşturduğunu savunuyor.
BBC’nin aktardığı bilgilere göre Avustralya Başsavcısı Michelle Rowland, açılan 1,4 milyar dolarlık davanın ülke tarihinde hükümet tarafından yürütülen en büyük tazminat girişimi olduğunu açıkladı.
28 SAVUNMA TESİSİNDE KİRLİLİK TESPİTİ
Hükümetin iddiasına göre PFAS maddeleri, Avustralya genelinde bulunan 28 savunma tesisinde ciddi çevre kirliliğine neden oldu. Dava kapsamında, bu bölgelerde yapılan temizlik çalışmaları ve çevresel zararların giderilmesi için harcanan maliyetlerin 3M şirketinden tahsil edilmesi hedefleniyor.
Yetkililer, söz konusu kimyasalların toprak ve su kaynaklarında uzun süre kalıcı etkiler bıraktığını ve çevresel temizliğin oldukça maliyetli hale geldiğini belirtiyor.
“YANILTICI BİLGİ VERİLDİ” İDDİASI
Avustralya Başsavcısı Michelle Rowland, 3M şirketini yalnızca çevresel kirlilikle değil, aynı zamanda bilgi saklamakla da suçladı. Rowland, şirketin yangın söndürme köpüğünün çevresel etkilerine ilişkin bilgileri gizlediğini ve ürün hakkında yanıltıcı açıklamalar yaptığını öne sürdü.
Dava dilekçesinde, şirketin bu süreçte kamuoyunu ve ilgili kurumları yeterince bilgilendirmediği iddiası da yer aldı.
3M: “AVUSTRALYA’DA ÜRETİLMEDİ”
ABD merkezli 3M şirketi ise iddiaları reddederek, PFAS maddelerinin Avustralya’da hiçbir zaman üretilmediğini açıkladı. Şirket ayrıca, tartışma konusu olan yangın söndürme köpüğünün satışını yaklaşık 20 yıl önce durdurduğunu belirtti.
3M’in savunması, davanın uluslararası boyut kazanabileceği ve uzun sürecek bir hukuki süreç yaşanabileceği yorumlarına neden oldu.
PFAS NEDİR?
PFAS (Perflorlu ve poliflorlu alkil maddeler), 4 bin 700’den fazla kimyasal bileşikten oluşan ve yaygın olarak endüstride kullanılan bir madde grubudur. Bu kimyasalların en önemli özelliği, doğada ve insan vücudunda çok uzun süre kalıcı olmalarıdır. Bu nedenle “sonsuz kimyasallar” olarak adlandırılmaktadır.
Uzmanlara göre PFAS maddeleri; karaciğer hasarı, tiroid hastalıkları, obezite, doğurganlık sorunları ve bazı kanser türleri gibi ciddi sağlık riskleriyle ilişkilendirilmektedir.
ÇEVRESEL ENDİŞELER ARTIYOR
Dava, yalnızca Avustralya’da değil, dünya genelinde PFAS kullanımına yönelik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, bu tür kimyasalların çevresel etkilerinin uzun yıllar boyunca hissedilebildiğine dikkat çekerek, daha sıkı uluslararası düzenlemeler çağrısında bulunuyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
