Alpkan Koç
Kazakistan’ın Türkistan kentinde gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nin ardından TDT Genel Sekreterliği’nden zirveye ilişkin bildiri yayımlandı.
Teşkilat üyesi ülkelerin devlet başkanlarının imzasını taşıyan bildiride, liderlerin Türk devletlerinin küresel ekonominin dijital geleceğinin şekillenmesinde giderek artan rolünü vurguladıkları belirtildi.
Liderlerin, Nahçıvan Anlaşması, Türk Dünyası 2040 Vizyonu, Türk Dünyası Şartı, Astana Yasası ve TDT 2022-2026 Stratejisi’nde yer alan ilkelere, hedeflere ve ruha bağlılıklarını yeniden teyit ettiği aktarılan bildiride, “Devlet başkanları, bu belgelerin gelişen teknolojiler, inovasyon ve dijital dönüşüm alanlarında iş birliğinin ilerletilmesinin önemini vurguladı” ifadeleri kullanıldı.
Bildiride, devlet başkanları, Azerbaycan’ın dönem başkanlığına ve bu süreçte belirlenen önceliklere desteklerini ifade etti.
YAPAY ZEKA VE DİJİTAL TEKNOLOJİLERİN STRATEJİK ÖNCELİK OLDU
Bildiride, liderlerin, Kazakistan’ın yeni anayasasının dijital ortamda vatandaş haklarının korunmasına ilişkin hükümler içermesini memnuniyetle karşıladığı kaydedildi.
Devlet başkanlarının, yapay zeka ve dijital teknolojilerin ekonomik entegrasyon, sürdürülebilir kalkınma, yenilikçilik, kamu hizmetlerinin geliştirilmesi ve Türk kültürel mirasının korunması açısından stratejik itici güçler olduğunu, bununla birlikte etik yönetişim, siber güvenlik ve veri koruma gibi alanlarda koordineli hareket edilmesi gerektiğini vurguladığı kaydedildi.
Bu çerçevede bildiride şu ifadelere yer verildi:
“Liderler, Türk devletleri arasında dirençli dijital ekosistemlerin oluşturulması, insan merkezli ve etik yapay zekanın geliştirilmesi, ortak altyapının kurulması ve insan kaynağının güçlendirilmesi için uluslararası en iyi uygulamalar ve Türk dayanışması doğrultusunda çok taraflı iş birliğinin artırılmasının önemini vurguladılar.”
“TDT DİJİTAL İNOVASYON MERKEZİ” VE “SİBER GÜVENLİK KONSEYİ” TALİMATI
Bildiride, devlet başkanlarının yapay zeka ve dijital kalkınmanın Türk dünyası için stratejik öncelik olduğunu teyit ettikleri ve TDT çerçevesinde bu alanlarda kapsamlı çok taraflı iş birliğinin derinleştirilmesine bağlılıklarını ifade ettikleri aktarıldı. Liderlerin, yatırımcılara yönelik hizmetleri kolaylaştırmak, güvenilir veri sağlamak ve bölgesel yatırım fırsatlarının görünürlüğünü artırmak amacıyla dijital platformların geliştirilmesini desteklediği belirtilen bildiride, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev tarafından Gabala Zirvesi’nde önerilen “TDT Dijital İnovasyon Merkezi” ve “Siber Güvenlik Konseyi” girişimlerinin geliştirilmesi yönünde talimat verildiği belirtildi.
“DİJİTAL TÜRK DÜNYASI” KONSEPTİNE VURGU
Bildiride, başkanların, “Dijital Türk Dünyası” konseptinin dijital entegrasyon açısından önemini vurguladığı, Kırgızistan ve Kazakistan’ın dijital kodlarının yürürlüğe girmesini, Azerbaycan ve Özbekistan’ın yapay zeka stratejilerini, Türkiye’nin ise siber güvenlik çalışmalarını memnuniyetle karşıladığı ve Azerbaycan’da Yapay Zeka Merkezi ve Akademisi kurulmasını takdir ettikleri açıklandı.
Liderlerin, Türk Büyük Dil Modeli’nin geliştirilmesinin yanı sıra Dijital İpek Yolu Projesi ve ilgili dijital altyapı projelerini de desteklediği belirtildi.
2026 TÜRK DÜNYASI GENÇLİK BAŞKENTİ: HİVE
Bildiride, liderlerin, Özbekistan’ın “Türk Yeşil Koridorları” ve “Yeşil Dönüşüm Konsorsiyumu” girişimlerini memnuniyetle karşıladığı, dijital beceriler ve yapay zeka eğitimi alanında insan kaynağı geliştirme programlarını destekledikleri ifade edildi.
Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te “Türk Bilim ve İnovasyon Günlerinin” düzenleneceği bilgisi paylaşılan bildiride, başkanların, “CubeSat-12U” projesini destekledikleri belirtildi.
Bildiride, liderlerin, Özbekistan’ın Hive kentinin “2026 Türk Dünyası Gençlik Başkenti” ilan edilmesini memnuniyetle karşıladığı, Dijital Tarım Veri Platformu’nun geliştirilmesini, turizmde dijital iş birliğini, sağlıkta dijitalleşmeyi destekledikleri kaydedildi.
Çevre krizleriyle mücadelede yapay zeka kullanımının teşvik edileceği belirtilen bildiride, devlet başkanlarının ortak teknoparklar ve girişim ekosistemlerinin kurulmasını destekledikleri aktarıldı.
13. TDT ZİRVESİ TÜRKİYE’DE
Ayrıca, liderlerin küresel dijital yönetişimde ortak tutum geliştirmeye hazır olduklarını ifade ettikleri ve Türkiye’nin 13. TDT Zirvesi’ne ev sahipliği yapacak olmasını da tebrik ettikleri bildirildi.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)
