Alpkan Koç
Başkent Washington’da 14 Nisan’da Lübnan-İsrail taraflarını bir araya getiren ABD Dışişleri Bakanlığı, bu akşam da hazırlık görüşmelerinin ikinci turuna ev sahipliği yapacak.
17 Nisan’da yürürlüğe giren 10 günlük ateşkesin sona ermesine günler kala yapılacak görüşme, büyük önem taşıyor.
SALDIRILARIN GÖLGESİNDE MÜZAKERE
Görüşme, Lübnan’daki geçici ateşkese rağmen güneyde evlerin yıkılması ve bir kadın gazetecinin öldürülmesini içeren İsrail saldırılarının gölgesinde gerçekleştirilecek.
Önceki turda olduğu gibi toplantıya ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan’ı Washington Büyükelçisi Nada Hamade Muavvad, İsrail’in Washington Büyükelçisi Yehiel Leiter ile Beyrut’taki ABD Büyükelçisi Mişel İsa katılacak.
ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin de toplantıda yer alması bekleniyor.
LÜBNAN ATEŞKESİN UZATILMASINI İSTİYOR
Üst düzey bir Lübnanlı resmi kaynak yaptığı açıklamada, Washington’daki görüşmenin geçen hafta yapılan hazırlık toplantısının devamı niteliğinde olduğunu belirtti.
Kaynak, “Lübnan toplantıda ateşkes süresinin uzatılmasını ve işgal altındaki köylerde evlerin yıkımı ile arazilerin tahrip edilmesinin durdurulmasını talep edecek.” ifadelerini kullandı.
İLK TOPLANTI
14 Nisan’da düzenlenen ilk toplantı, İsrail ile Lübnan arasında 1993’ten bu yana en üst düzey doğrudan temas olarak kayıtlara geçti.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Tommy Pigott tarafından yapılan açıklamada, görüşmenin “verimli geçtiği” belirtilirken, tarafların uygun bir zaman ve yerde doğrudan müzakerelere başlama konusunda mutabakata vardığı ifade edilmişti.
Açıklamada, ABD ve İsrail’in Hizbullah konusundaki beklentilerinin net şekilde ortaya konulduğu, Washington’un sürecin 2024 anlaşmasının ötesine geçerek daha kapsamlı bir uzlaşıya evrilmesini umduğu ve İsrail’in “kendini savunma hakkına” desteğini yinelediği aktarılmıştı.
Lübnan tarafının ise İsrail’in saldırılarına atıfla, Kasım 2024’te ilan edilen ateşkes kararının tam olarak uygulanması gerektiğini vurguladığı, egemenlik ve toprak bütünlüğü ilkelerini ön plana çıkardığı belirtilmişti.
Ayrıca görüşmelerin ABD arabuluculuğunda sürdürülmesi ve Lübnan’ın yeniden inşasına yönelik olası desteklerin de gündeme gelebileceği kaydedilmişti.
10 GÜNLÜK ATEŞKES VE İHLALLER
Toplantıdan iki gün sonra, ABD Başkanı Donald Trump 10 günlük ateşkes ilan etti.
Ateşkesin 17 Nisan’da yürürlüğe girmesinin ardından, İsrail saldırıları nedeniyle yerinden edilenler evlerine dönmeye başladı.
Ancak İsrail ordusu, ateşkesi ihlal ederek işgal ettiği bölgelere yakın beldelere ve araçlara saldırılarını sürdürdü.
İsrail’in son saldırılarında 1’i gazeteci olmak üzere 5 kişi hayatını kaybetti.
Hizbullah da ihlallere karşılık olarak İsrail askerlerini hedef aldığını açıkladı.
LÜBNAN’IN BEKLENTİLERİ
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn’a göre doğrudan müzakereler, İsrail’in ateşkese tam olarak uymasının ardından başlayacak.
Avn, eski Washington Büyükelçisi Simon Karam başkanlığında bir heyetin İsrail ile ikili müzakereleri yürüteceğini belirtirken, bu sürecin Washington-Tahran hattındaki temaslardan ayrı tutulacağını ifade etti.
Lübnan, müzakerelerde “İsrail saldırılarının durdurulması, İsrail’in çekilmesi, devlet otoritesinin ülkenin tamamında sağlanması ve esirlerin geri dönüşünün sağlanmasını” hedefliyor.
Öte yandan Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, İsrail saldırıları devam ettiği sürece doğrudan müzakerelere karşı olduklarını belirterek, önceliğin ateşkesin sağlanması ve İsrail’in tam çekilmesi olması gerektiğini vurguluyor.
