Alpkan Koç
ABD yaptırımlarının gölgesindeki Küba’da balıkçılar, sınırlı imkanlara rağmen üretken çözümler geliştirmeye devam ediyor. Başkent Havana’da her sabah onlarca balıkçı, kendi imkânlarıyla hazırladıkları strafor sallarla denize açılıyor.
Tekne sahibi olmanın hem yüksek maliyet hem de bürokratik engeller nedeniyle neredeyse imkânsız olduğu ülkede, balıkçılar çareyi basit ama işlevsel yöntemlerde buluyor. Strafor bloklar, alüminyum çubuklar ve ahşap çerçevelerle bir araya getirilerek küçük sallar oluşturuluyor.
“MANTAR” SALLAR: PRATİK AMA RİSKLİ
Halk arasında “mantar” ya da İspanyolca adıyla “korço” olarak bilinen bu sallar, hafif yapıları sayesinde kolay taşınabiliyor. Altına yerleştirilen tekerlekler yardımıyla balıkçılar, sallarını karada sürükleyerek denize ulaştırabiliyor.
Ancak bu ilkel araçlar, her ne kadar batmaya karşı dayanıklı olsa da sert hava koşullarında parçalanma riski taşıyor. Bu nedenle balıkçılar genellikle kıyıdan fazla uzaklaşmadan, 3-4 deniz mili mesafede avlanıyor.
GEÇİM KAYNAĞI: GÜNLÜK 7-8 DOLAR
Küba’da ortalama aylık gelirin yaklaşık 25 dolar olduğu düşünüldüğünde, maliyeti 30 bin dolara ulaşan bir tekneye sahip olmak hayal olarak görülüyor.
Balıkçılar, tuttukları küçük balıkları genellikle evde tüketirken, daha büyüklerini yerel pazarlarda satarak günlük ortalama 7-8 dolar gelir elde ediyor. Bu kazanç, birçok aile için temel geçim kaynağı anlamına geliyor.
Balıkçılardan Arturo La Calle, “Hayatta kalmak için bunu yapmak zorundayız. Tekne almak çok pahalı, hatta bazen araba almaktan bile zor” sözleriyle durumu özetliyor.
SINIRLI İMKANLARLA SINIRLI AV
Salların küçük yapısı ve ekipman eksikliği nedeniyle yalnızca belirli tür balıklar avlanabiliyor. Bu durum, balıkçılığın büyük ölçüde yerel tüketimle sınırlı kalmasına neden oluyor.
Öte yandan, ıstakoz gibi yüksek değerli ürünlerin devlet kontrolündeki büyük teknelerle avlanıp ihraç edilmesi, ülkenin su ürünleri potansiyelinin tam anlamıyla değerlendirilemediği yönündeki eleştirileri artırıyor.
EDEBİYATA İLHAM VEREN KIYILAR
Küba kıyıları yalnızca balıkçılıkla değil, edebiyatla da anılıyor. Ünlü yazar Ernest Hemingway, uzun yıllar yaşadığı adada kaleme aldığı eserlerinde bu coğrafyadan ilham aldı.
Özellikle Yaşlı Adam ve Deniz romanı, Havana yakınlarındaki balıkçı köylerinden esinlenerek yazıldı. Romanın başkahramanı Santiago’nun azmi, bugün hâlâ Kübalı balıkçıların yaşam mücadelesini simgeliyor.
ZORLUKLARA RAĞMEN SÜREN MÜCADELE
Tüm zorluklara rağmen Kübalı balıkçılar, denizle kurdukları bağı koparmadan yaşamlarını sürdürmeye devam ediyor. Strafor sallar, yalnızca bir ulaşım aracı değil; aynı zamanda dayanıklılığın ve üretkenliğin sembolü haline gelmiş durumda.
