Alpkan Koç
ABD ve İran, Salı günü kritik bir ateşkese imza attı.
Anlaşma çerçevesinde Tahran, geçici olarak Hürmüz Boğazı’nı yeniden kullanıma açmayı kabul etti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın belirlediği sürenin dolmasına yalnızca bir saat kala kesinleşen anlaşma, bölgedeki gerilimi bir nebze olsun azalttı.
İran yönetimi, kalıcı ateşkes için 10 maddelik bir plan hazırladı.
Plan, Boğaz’da yeni bir güvenlik düzeni kurulmasını, İran’ın müttefiklerine yönelik saldırıların sonlandırılmasını ve ABD askerlerinin Orta Doğu’dan çekilmesini öngörüyor.
İSRAİL’İN SABOTAJ İHTİMALİ ENDİŞE YARATIYOR
Ateşkesin ardından, İsrail’in süreci sabote edebileceği yönündeki değerlendirmeler, bölgedeki kırılgan dengeye dair kaygıları artırdı. Uzmanlar ve uluslararası gözlemciler, anlaşmanın uygulanmasını yakından takip ediyor.
ÇİN VE PAKİSTAN TETİKTE
Türk-Amerikan gazeteci Cenk Uygur, The Young Turks programında olası bir İsrail nükleer saldırısına Çin ve Pakistan’ın karşılık verebileceğini öne sürdü. Uygur, ABD ve İsrail’in politikalarını sert bir dille eleştirerek, Trump yönetiminin de savaş riskini artıran uygulamalara imza attığını savundu.
TRUMP YÖNETİMİNE SERT ELEŞTİRİLER
Uygur, Trump’ı “ofiste bir ‘maymun’” olarak nitelendirerek İsrail Başbakanı Netanyahu ile ilişkisini eleştirdi. “Bu adam, her şeyi vaat ettiği gibi yapmadı. İsrail’e karşı yapılan yanlış politikalarla dünya nükleer felakete sürüklenme noktasına geldi.” ifadelerini kullandı.
KÜRESEL ETKİLER: ÇİN KAZANÇLI ÇIKIYOR
Uygur, Rusya’nın Ukrayna savaşında kaynaklarını tükettiğini, ABD’nin Orta Doğu’da büyük maliyetlere katlandığını belirterek, bu süreçten en çok kazançlı çıkan ülkenin Çin olduğunu vurguladı:
“Günde 1-2 milyar dolar harcıyoruz. Hem Rusya hem ABD kendilerini tüketiyor. Çin ise sadece gülüyor.”
NÜKLEER RİSKLER: GAO VE UYGUR’UN UYARISI
Çin’in önde gelen yorumcularından Victor Zhikai Gao da nükleer silah kullanımının olası etkileri konusunda uyarılarda bulundu. Gao, İsrail’in nükleer kullanması durumunda bunun ülkenin sonu anlamına geleceğini söyledi:
“İsrail herhangi bir ülkeye, özellikle İran’a karşı nükleer silah kullanırsa, bu ülkenin sonu demektir.”
GAO VE UYGUR KİMDİR
Victor Zhikai Gao, Pekin merkezli Çin ve Küreselleşme Merkezi’nin başkan yardımcısıdır. Hukuk eğitimi almış olan Gao, jeopolitik, caydırıcılık ve Çin’in stratejik bakış açıları üzerine sık sık küresel medyada yorum yapmaktadır.
Cenk Uygur, ABD’nin en büyük çevrimiçi siyasi yorum ağlarından The Young Turks’ün kurucusu ve sunucusudur. ABD dış politikasını ve Orta Doğu müdahalelerini sert şekilde eleştirmesiyle tanınır. Bu yorum, bölgesel gerilimin küresel etkilerine dikkat çeken bir analiz olarak öne çıktı.
