Alpkan Koç
28 Şubat’ta ABD ve İsrail, İran’ı vurmaya başladı.
İran’ın misillemeleri ile Körfez’i yangın yerine çeviren savaş giderek tırmandı.
Suudi Arabistan, Umman, Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak’ta bulunan ABD üsleri ile İsrail İran füzelerinin hedefi oldu.
Büyük çaplı yıkım getiren savaş İran’ın Hürmüz’ü kapatması ile ekonomiye de yansıdı.
Dünya enerji krizine girerken birçok ülkede akaryakıt istasyonlarında kuyruklar oluştu, fiyatlar tarihi zirveler yaptı.
Bu ekonomik krizi bitirmek için ABD Başkanı Donald Trump, sık sık İran’ı tehdit ederek ateşkese zorladı.
Ateşkes için İran’a Türkiye saati ile 8 Nisan gece 03.00’e kadar süre tanıyan Trump, bu süre zarfında tehditlerini her saat yaptığı paylaşımlar ve verdiği demeçlerle artırdı.
Tehditlerde en yüksek perde ise 7 Nisan sabahı yapılan paylaşımla ulaşıldı. Trump, İran medeniyetini yok edeceğini söyledi.
NÜKLEER SALDIRI ALGISI
Bu tehdit tüm dünyada nükleer silah kullanılacağı yönünde algılandı ve büyük bir tedirginliğe neden oldu.
Uzak Doğu’dan Avrupa’ya, Latin Amerika’dan Afrika’ya birçok ülke ve liderden nükleer uyarıları art arda geldi.
Trump, bu tehdidinden sadece 10 saat 26 dakika sonra İran ile ateşkes anlaşmasını duyurdu.
Dünyanın diken üstünde geçirdiği bu sürede Trump’ın dönüşümünü The Wall Street Journal yazdı.
TRUMP’A TELEFON YAĞMURU
Makaleye göre Trump, büyük tehdidinden sonra dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen yönetici telefonlarını yanıtladı.
Avrupalı yöneticiler Trump ile görüştü ve geri adım atacağına ikna oldular.
Bir yandan Trump’ı ikna seferberliği başlarken İran’da da hazırlık başladı.
Halk, köprü ve enerji tesislerinde nöbete başladı, elektrik ve gaz kesintilerine karşı önlem aldı.
MÜZAKERECİLERİN İLETİŞİMİ KESİLDİ
İran müzakerecileri ise bu tehditten sonra ABD’li temsilcilerle doğrudan iletişimi kesti. İsrail’de İran misillemeleri nedeniyle sirenler çalarken Trump’ın İran medeniyetini yok etme tehdidi burada bile tam olarak karşılık görmedi.
Bu sırada Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı General Dan Caine İran’a yapılacak saldırıda hedef listesini hazırladı.
Bir yandan da gece boyunca ABD bombardımanı devam etti.
TRUMP’IN KENDİ MEDYASI BİLE KARŞI ÇIKTI
Trump’ın tehditleri kendi seçmeni ve medya camiasında da panik yarattı. İran’ın sivil altyapısını vurma, nükleer bomba kullanma gibi seçenekleri eleştiren Trump yanlısı yorumcular, tehdidin boyutu karşısında geri adım attı.
Gece boyunca yapılan yayınlarda Trump’un son çıkışına karşı argümanlar ortaya atıldı.
Aynı saatlerde Macaristan’da Victor Orban’a seçim desteği vermek üzere mitingine katılan ABD Başkan Yardımcısı Vance, Trump’ın tehditlerini tekrarladı.
AVRUPA’DAN DİKKAT ÇEKİCİ ÇIKIŞ: MELONİ
Tüm dünya gerilim içinde Trump’ın işaret ettiği saati beklerken, Avrupa’dan dikkat çekici bir ses yükseldi.
Trump’ın en yakın Avrupalı müttefiklerinden biri olan İtalyan Başbakanı Giorgia Meloni yaptığı açıklamada “Bir rejimin sorumlulukları ile milyonlarca sıradan vatandaşın kaderi arasında net bir ayrım yapmak çok önemlidir” ifadelerini kullandı.
Meloni’nin “İran’ın sivil nüfusu, liderlerinin günahlarının bedelini ödeyemez ve ödememelidir.” sözleri ABD’de yankı buldu.
TRUMP’I GÖREVDEN ALMA ÇAĞRISI
Trump’ın sivil hedeflere saldırmasının “büyük bir hata” olacağını söyleyen düzinelerce Demokrat, Trump’ın Anayasanın 25. ek maddesi veya başka yollarla görevden alınmasını istedi.
Kısa süre sonra, ABD müttefiklerinin diplomasi için daha fazla zaman istemesiyle Trump’ın verdiği sürenin uzayabileceğine dair ilk işaretler ortaya çıktı.
PAKİSTAN’DA 2 HAFTA ATEŞKES TEKLİFİ
Saat 15:00’ten kısa bir süre sonra, Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, Trump’ı ültimatomunu iki hafta daha uzatmaya ve ABD-İran ateşkesini desteklemeye çağırdı ve karşılığında Tahran’ı da iyi niyet göstergesi olarak Hürmüz Boğazı’nı aynı süre için yeniden açmaya davet etti.
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, Pakistan’ın çağrısına yanıt olarak, “Başkan tekliften haberdar edildi ve bir yanıt verilecektir” dedi.
Trump daha sonra Fox News’e verdiği demeçte, ABD’nin İran ile bir anlaşmaya varmak için “yoğun müzakereler” içinde olduğunu söyledi.
Başkan öğleden sonrasının büyük bir bölümünü Oval Ofis’te önemli yardımcılarıyla görüşerek, telefon görüşmeleri yaparak ve teklifin artılarını ve eksilerini dinleyerek geçirdi.
Saat 18:32’de, kendi kendine belirlediği sürenin dolmasına 88 dakika kala Trump, Truth Social’da planladığı saldırıları erteleyeceğini duyurdu.
