Alpkan Koç
İran dini lideri Ali Hamaney’in ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybetmesinin ardından İran’da yeni dini liderin kim olacağına ilişkin tartışmalar sürerken, geçiş sürecinde ülkenin yönetimi üç kişilik bir konsey tarafından yürütülüyor.
İran Anayasası’na göre yeni lider belirlenene kadar yönetim, Cumhurbaşkanı, Yargı Erki Başkanı ve Anayasayı Koruyucular Konseyi’nden seçilen bir din adamından oluşan geçici kurul tarafından devralınıyor.
Bu kapsamda geçici konseyde Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ve Anayasayı Koruyucular Konseyi üyesi Ali Rıza Arafi yer alıyor.
YENİ LİDERİN BELİRLENMESİ İÇİN ADRES: UZMANLAR MECLİSİ
İran’da dini lideri seçme yetkisi, din adamlarından oluşan İran Uzmanlar Meclisi’ne ait.
İran Anayasası’nın 111. maddesine göre liderin ölümü, istifası veya görevden alınması durumunda Meclis en kısa sürede yeni lideri belirlemek ve ilan etmek zorunda.
Yeni lider belirlenene kadar ise geçici konsey liderlik görevlerini yürütüyor.
MÜCTEBA HAMANEY İDDİASI
Son günlerde Uzmanlar Meclisi üyelerinin çevrim içi toplantı yaptığı ve Mücteba Hamaney’in yeni dini lider olarak seçildiği yönünde iddialar gündeme geldi.
Uzmanlar Meclisi üyesi Ayetullah Eşkuri, “Ezici çoğunluk oylarıyla Mücteba Hamaney İran’ın yeni dini lideri seçildi” açıklamasını yaptı.
Ancak sürecin önünde bazı engeller olduğu ve bu nedenle resmi açıklamanın gecikebileceği ifade ediliyor.
En önemli tartışma ise Mücteba Hamaney’in henüz “Ayetullah” unvanına sahip olmaması.
İran’da dini lider olabilmek için üst düzey dini otorite kabul edilen bu statünün bulunması gerekiyor.
TRUMP, MÜCTEBA HAMANEY İSMİNİN KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNU SÖYLEMİŞTİ
ABD Başkanı Donald Trump, Mücteba Hamaney’in lider olma ihtimaline karşı açıklamalarda bulundu.
Trump, “İran’da en olası halef Mücteba Hamaney ama bu kabul edilemez. Hamaney’in politikalarını devam ettirecek ve ABD’yi beş yıl sonra yeniden savaşa zorlayacak bir İran lideri istemiyorum.” ifadelerini kullandı.
DİNİ LİDERLİK İÇİN ADI GEÇEN İSİMLER
Yeni liderlik için İran’da birkaç güçlü adayın adı da gündemde:
-Mücteba Hamaney: Ali Hamaney’in oğlu. İran iç siyasetinde etkili bir isim olarak biliniyor.
-Gulam Hüseyin Muhsini Ejei: Yargı Erki Başkanı ve Uzmanlar Meclisi üyesi.
-Ali Rıza Arafi: Önde gelen din adamlarından biri, Kum medreselerinde önemli görevler üstlendi.
-Sadık Laricani: Eski başyargıç ve Uzmanlar Meclisi üyesi.
-Nuri Hamedani: İran’daki en etkili din alimlerinden biri.
Yeni liderin kim olacağına dair nihai kararın Uzmanlar Meclisi tarafından açıklanması bekleniyor.
