Alpkan Koç
Güneş, 2026 yılına oldukça hareketli bir başlangıç yaptı.
Rusya Bilimler Akademisi Güneş Astronomi Laboratuvarı, saat 14.19’da M1.20 seviyesinde güçlü bir güneş patlaması meydana geldiğini duyurdu.
PATLAMANIN İLK ETKİLERİ
Patlamanın ilk etkileri Avustralya’da görülmeye başlandı. Jeomanyetik fırtına nedeniyle ortaya çıkan Aurora ışıklarıyla görsel şölen oluştu.
Asıl endişe ise dün kaydedilen ve yılın rekoru olarak kayıtlara geçen X1.95 seviyesindeki dev patlamadan kaynaklanıyor. Bilim insanları, patlama sonrası uzaya saçılan yoğun plazma bulutunun Dünya’ya doğru ilerlediğini ve 20 Ocak’ta gezegende manyetik fırtınalara yol açabileceğini açıkladı.
Güneş patlamaları arasında en tehlikeli sınıf olarak bilinen X sınıfı patlamalar, yüksek enerji seviyeleriyle Dünya’nın manyetik alanını doğrudan etkileyebiliyor. 19 Ocak itibarıyla art arda yaşanan bu patlamalar, Güneş’in son yılların en aktif dönemlerinden birinden geçtiğini gözler önüne seriyor. Uzmanlar, fırlatılan koronal kütle atımının (CME) Dünya’nın manyetosferiyle etkileşime girmesinin an meselesi olduğunu belirtiyor.
ELEKTRONİK SİSTEMLER RİSK ALTINDA
Manyetik fırtınalar yalnızca gökyüzünde görsel bir şölen sunan kutup ışıklarını (aurora) tetiklemekle kalmıyor; uydu sistemleri, haberleşme ağları, GPS sinyalleri ve elektrik şebekeleri üzerinde de ciddi riskler oluşturabiliyor. Yetkililer, özellikle yüksek enlemlerde bulunan bölgelerde teknik aksaklıkların yaşanabileceğine dikkat çekiyor.
“DAHA GÜÇLÜSÜ YOLDA” UYARISI
Bilim insanları, Güneş yüzeyindeki leke gruplarının hala oldukça aktif olduğunu ve önümüzdeki günlerde daha güçlü patlamaların yaşanabileceğini vurguluyor. Beklenen manyetik fırtına nedeniyle bazı havayolu şirketlerinin kutup rotalarındaki uçuşlarını yeniden planlayabileceği, uzay görevlerinde görev alan astronotların ise radyasyona karşı uyarıldığı bildirildi.
Öte yandan, Güneş’teki bu olağanüstü hareketliliğin etkisiyle Güney Yarımküre’de gökyüzü adeta renklere büründü. Türk fotoğraf sanatçısı Asım Buday, Avustralya’nın Victoria eyaletinde bulunan St Andrews Beach – Melbourne bölgesinde, manyetik fırtınanın etkisiyle oluşan etkileyici aurora (kutup ışıkları) manzarasını görüntüledi. Mor ve yeşil tonların gökyüzünde dans ettiği anlar, yaşanabilecek manyetik fırtınanın görsel yansımalarını gözler önüne serdi.
Uzmanlar, önümüzdeki 48 saatlik sürecin kritik olduğuna dikkat çekerek, uzay hava durumu ile ilgili yapılacak resmi uyarıların yakından takip edilmesi gerektiğini belirtti.
