Alpkan Koç
Lancet tıp dergisi, Gazze’de can kaybının çok daha fazla olduğunu belirtti.
Ekonomist, demograf, epidemiyolog ve anket uzmanlarından oluşan bir ekip tarafından yürütülen çalışma, Gazze Sağlık Bakanlığı’nın ölenler arasındaki kadın, çocuk ve yaşlı oranına ilişkin raporlarının ise doğru olduğunu saptadı.
Araştırmaya göre 7 Ekim 2023 ile 5 Ocak 2025 tarihleri arasında 42 bin 200 kadın, çocuk ve yaşlı yaşamını yitirdi.
VERİLER GENİŞ ÇAPLI BİR ANKETE DAYANDIRILDI
Bu ölümler, Gazze’deki şiddet kaynaklı can kayıplarının yüzde 56’sını oluşturdu.
Gazze’deki kesin ölü sayısı uzun süredir tartışma konusu olsa da yeni araştırma, resmi verilerin önemli ölçüde eksik olduğunu gösterdi. Çalışma, Gazze nüfusunu temsil edecek şekilde dikkatle seçilen 2 bin aile ile yapılan ankete dayandırıldı. Deneyimli Filistinli anketörler tarafından yürütülen saha çalışmasında, ailelerden hayatını kaybeden üyeleri hakkında detaylı bilgi vermeleri istendi.
Londra Üniversitesi Royal Holloway’de ekonomi profesörü ve araştırmanın yazarlarından biri olan Michael Spagat, bu tür hassas anketlerin yerel uzmanlarca yürütülmesinin önemine dikkat çekti.
Spagat, çatışmaların dolaylı etkilerinden kaynaklanan ölümlerin şiddet kaynaklı ölümlere oranının her savaşta değiştiğini, Gazze’de ise sağlık sisteminin başlangıçtaki direnci ve coğrafi küçüklük sayesinde yardım ulaştırmanın mümkün olduğunu belirtti.
Araştırma, Ekim 2023 ile Ocak 2025 arasındaki dönemde yaklaşık 8 bin 200 ölümün yetersiz beslenme veya tedavi edilemeyen hastalıklar gibi dolaylı nedenlerden kaynaklandığını ortaya koydu.
Uzmanlar, bu rakamın bazı tahminlerden düşük olsa da yine de çok ağır bir tabloyu yansıttığını ifade etti.
İsrailli yetkililerin, öldürülenlerin yarısının savaşçı olduğu yönündeki iddiaları da bu çalışma ile çelişti.
Öte yandan, Max Planck Demografik Araştırma Enstitüsü’nün Kasım ayında yaptığı bir başka tahmin de benzer bir dönemi kapsayarak 78 binden fazla kişinin öldüğünü öngördü.
Uzmanlar, Gazze’deki gerçek can kaybının tam olarak belirlenmesinin uzun zaman alacağını ve büyük kaynaklar gerektireceğini vurguladı.
